Taylandtiki üch köchmen hoquqi guruppisi hökümettin kechürümge ërishken ikki uyghurni xitaygha qayturmasliqni telep qildi

Source: Közet
Published: 2026-10-31
Original: https://kozet.org/thai-rights-groups-uyghur-men-return-china/

Bankok, 31-öktebir — taylandtiki üch musapir we köchmen hoquqi tori 31-öktebir bayanat ëlan qilip, hökümettin bankoktiki su'an phlu köchmenlerni tutup turush merkizide tutuluwatqan, padishah kechürümige ërishken ikki uyghurni xitaygha qayturmasliqni telep qildi. Bayanatta bu ikki kishining adwokatlirigha xitaygha qaytishni xalimaydighanliqini ëytqanliqi, 21-öktebirde türmidin tutup turush merkizige yötkelgendin buyan adwokatlirining ular bilen körüshelmigenliki ëytildi. (Közet xewirige asasen)
Guruppilar yëqinda ötküzülidighan dölet bixeterlik këngishi yighinining bu ikki kishining teqdirini belgilishidin endishe qilidighanliqini ëytti; 2025-yil 27-fëwraldimu mushundaq bir yighinning qarari bilen mushu tutup turush merkizidiki 40 uyghur xitaygha qayturulghan, ular bilen shuningdin buyan hëchkim alaqilashalmighan. Sabiq parlamënt ezasi kannawi su'ëbsan'gning yëzishiche, xitay awghustning axirida tayland tashqi ishlar ministirliqigha resmiy muraji'et qilip, eyni waqitta türmide turghan besh uyghurni qayturushni telep qilghan; ministirliq qararning munasiwetlik organlargha tewe ikenlikini, shexslerning xahishiningmu nezerge ëlinishi këreklikini jawab bergen. Xitayning taylandtiki bash elchisi jang jyenwëy 27-öktebir, yeni ikki kishi yötkelgendin bir nechche kün këyin, këngeshning yëngi bash katipi gënëral chaypro'ak dongprawpat bilen körüshken. (Közet xewirige asasen)
Guruppilar hökümetning alliqachan üchinchi döletke yötkesh yoli barliqini ëytti: bash ministir anutin charnwirakul 26-awghustta imzalighan chëgridin qoghlash nizamining 8-maddisi boyiche, qiynash yaki mejburiy ghayib qilish xewpige duch këlidighan kishini, uning yazma raziliqi bilen, üchinchi dölet yaki xelq'ara teshkilat telep qilalaydu; telep diplomatiye yoli bilen chëgridin qoghlash buyruqidin këyinki 7 kün ichide bërilip, yötkesh 30 kün ichide tamamlinishi kërek. Sëntebirde parlamënt komitëtigha bërilgen melumatqa asaslan'ghanda, bir dölet ularni qobul qilishni alliqachan teklip qilghan. Guruppilarning töt telipi: uyghurlarni mejburiy qayturushni toxtitish; adwokatlar, döletlik kishilik hoquq komitëti we b d t musapirlar ishliri aliy komissarliqining ular bilen derhal körüshüshi; ularning «erkin we toluq melumatliq qarari» gha hörmet qilish; qobul qilishni xalaydighan üchinchi döletke orunlashturush. Döletlik kishilik hoquq komitëti ötken yili 2025-yilliq qayturushning qayturmasliq prinsipigha we 2022-yilliq qiynashqa qarshi qanun'gha xilapliq qilghanliqini tapqan. (Közet xewirige asasen)